Cz瘰to nie zdajemy sobie sprawy, ile wysi趾u trzeba w這篡, aby ukszta速owa pe軟owartociowego cz這wieka. Psychologia rozwojowa dziecka wskazuje na szczeg鏊nie wra磧iwe okresy, w kt鏎ych wyst瘼uj najr騜niejsze potrzeby. Spe軟ienie tych potrzeb prowadzi do harmonijnego rozwoju cz這wieka. Niespe軟ienie tych瞠 prowadzi do zaburze somatycznych, psychicznych i emocjonalnych. "Trudno tak sprzyjaj鉍ego czasu dla rozwoju cz這wieka nie doceni i nie wykorzysta na korzy samego dziecka. ()

 

Rozw鎩 - czym jest?

Jest procesem, a wi璚 dzieje si. Jako 豉鎍uch proces闚 z這穎nych z wielu ognisk, rozgrywaj鉍y si w czasie.  Podmiot podlega zmianom zar闚no ilociowym i jakociowym. Przy czym zmiany maj charakter progresywny. Ka盥a kolejna faza rozwoju, bior鉍 pod uwag jak隕olwiek sfer 篡cia cz這wieka, przechodzi kolejne etapy rozwoju, w kt鏎ym zawsze faza ni窺za poprzedza i jest stanem przygotowawczym do kolejnego etapu. Id鉍 dalej w tym rozumowaniu, cz這wiek, kt鏎emu w pierwszych trzech miesi鉍ach 篡cia ograniczono zmys wzroku, nigdy nie osi鉚nie tak rozwini皻ej percepcji wzrokowo-ruchowej, jak osi鉚n像by doskonal鉍 sw鎩 zmys przy pe軟ych mo磧iwociach. Dzieje si tak dlatego, 瞠 dziecko jedno- dwu- i trzymiesi璚zne, widz鉍 coraz wi璚ej spor鏚 szczeg馧闚 otaczaj鉍ego go wiata doskonali wzrok, nat篹aj鉍 go, rozr騜niaj鉍 najpierw intensywno barw, jasno i ciemno, rozr騜niaj鉍 kolejne szczeg馧y z coraz dalszych odleg這ci. Doskonalenie percepcji wzrokowej dziecko doskonali poprzez 獞iczenie: czyli ogl鉅anie, rozgl鉅anie si, skupianie wzroku na przedmiocie. Prawd jest, 瞠 czas dzieci雟twa jest czasem przygotowania do pe軟ej samodzielnoci cz這wieka w otaczaj鉍ym nas wiecie. Co jest celem rozwoju? Celem jest osi鉚ni璚ie jak najlepszej r闚nowagi mi璠zy podmiotem a otoczeniem spo貫cznym, czyli przystosowanie si.

 

Harmonijny i nieharmonijny rozw鎩

Rozpatruj鉍 rozw鎩 cz這wieka w kontekcie r騜nic indywidualnych, ka盥y wiadomy Rodzic powinien odrzuci potrzeb por闚nywania swojego dziecka z innymi r闚ienikami, osobami. Bior鉍 pod uwag tylko nasza rodzin, chc鉍 przyjrze si bli瞠j ka盥emu jej cz這nkowi mo瞠my wyr騜ni podobie雟twa, wiadcz鉍e o wi瞛ach krwi, czyli genetycznemu dziedziczeniu. Podobie雟two mo積a zauwa篡: w kolorze oczu, w budowie cia豉, czy grupie krwi . to jednak zbyt ma這, aby mie prawo do por闚nywania, co mo瞠 by zgubne i niesprawiedliwe w stosunku do Twojego dziecka.

 

Tempo rozwoju, czyli szybko zachodzenia zmian rozwojowych.

Rytm, to harmonijno, r闚nomierno zachodz鉍ych zmian. Oznacza to tyle, 瞠 tempo rozwoju w poszczeg鏊nych fazach jest podobne. 

 

Rozpatruj鉍 tylko i wy章cznie rozw鎩 mowy dziecka, wida doskonale, 瞠 aby pojawi豉 si mowa musz zaistnie kolejnej fazy, w kt鏎ych dziecko doskonali g這s i aparat mowy poprzez 獞iczenia w postaci
"g鏎zenia", "gaworzenia" i pierwszych ukierunkowanych dwi瘯闚 naladowczych. Oczywicie, z mow ma這 ma tutaj do czynienia, ale s to formy przygotowuj鉍e aparat mowy do porozumiewania si. Dziecko uczy si od pierwszych chwil swojego istnienia, a nawet wczeniej. Poniewa m霩g dziecka, koduje juz dwi瘯i w okresie prenatalnym, dochodz鉍e do niego zar闚no z wewn靖rz organizmu matki, takie, jak bicie jej serca, oddech, cisza wielorakich odg這s闚 w tym bezpiecznym wiecie. Receptory s逝chu odbieraj tak瞠 dwi瘯i z zewn靖rz. Mo瞠 to by muzyka, czy g這s ojca, komunikuj鉍ego  si z dzieckiem przez pow這ki brzuszne. To nadal nie jest mowa, ale jest to czas przygotowania dziecka do porozumiewania si. Dziecko, do kt鏎ego si m闚i, aktywnie zwraca si osoba doros豉, zar闚no w kontekcie mi這ci i opieku鎍zoci, a tak瞠 pierwszych poznawczych "wycieczek" ilustruj鉍 dziecku, to co widzi, to co dowiadcza s這wem m闚ionym, to dziecko szybciej i pe軟iej osi鉚nie umiej皻no komunikowania si ze wiatem. Bowiem zanurzone jest w wiecie dwi瘯u i mowy.

 

Te wszystkie fazy przechodzi ka盥y cz這wiek. Nie r騜nimy si pod tym wzgl璠em. Nie zdarza si tak, 瞠 najpierw pojawia si zdanie , a potem przychodzi czas na pierwsze dwi瘯i nieartyku這wane. Mamy tutaj bowiem do czynienia z rozwoje ilociowym, poniewa, aby pojawi造 si g這ski, nasz aparat mowy musi si rozwin寞 pod wzgl璠em biologiczno-fizycznym. A tak瞠 jakociowym, poniewa przechodz鉍 przez kolejne stadia rozwoju osi鉚amy coraz lepiej rozwini皻e kompetencje j瞛ykowe.

 

Je瞠li za chodzi o tempo rozwoju rzecz ma si z go豉 inaczej. A to oznacza, 瞠 ka盥y cz這wiek, ka盥e dziecko rozwija si w sobie w豉ciwym tempie.

 

Istnieje poj璚ie Normy, ale ma ona charakter przedzia這wy, i najbardziej prawdziwym stwierdzeniem jest fakt, 瞠 Norm jest zr騜nicowany rozw鎩.

 

Dowiedz si wi璚ej o rozwoju swojego dziecka . . . czytaj鉍 artyku造

 

FAZY WRA烊IWE

- inaczej zwane okresy krytyczne,  czy sensytywne b鉅 fazy ch這nnoci. S cile zwi頊ane z poj璚iem Absorbuj鉍ego Umys逝. ()Fazami ch這nnoci nazywamy przejciowe stany gotowoci receptywnej ukierunkowane na odbi鏎 okrelonego rodzaju bodc闚, charakteryzuj鉍e si 豉twoci przyswajania i opanowania konkretnych umiej皻noci.[1] Wed逝g tej definicji istniej takie momenty szczeg鏊nej wra磧iwoci na niekt鏎e sytuacje i tematy. Ka盥a cecha charakteru dziecka rozwija si w najlepszym dla siebie czasie, czyli w owej fazie wra磧iwej wra磧iwej na t w豉nie cech. Jak rozpozna ten etap? To ogromne pole do popisu dla wychowawcy.

Znajomo psychologii dziecka pozwala na zauwa瞠nie i rozpoznanie faz rozwojowych i pokierowanie cie磬i rozwojowej dziecka w spos鏏 najbardziej efektywny. Podczas fazy wra磧iwej dzia豉niu dziecka towarzyszy szczery entuzjazm, nieograniczona rado dzia豉nia, poznawania i powtarzania tych samych sekwencji ruch闚 i czynnoci. Zadowolenie z kontaktu z sytuacj. Pierwszy okres faz wra磧iwych przypada na czas od urodzenia do oko這 sz鏀tego roku 篡cia dziecka. W tym czasie mo積a powiedzie, 瞠 rozw鎩 jest tak dynamiczny i ci鉚造, 瞠 dziecko wci嘀 pozostaje pod wp造wem faz wra磧iwych, absorbuj鉍ego ducha. Dziecko jest szczeg鏊nie wra磧iwe na dwi瘯i, g這s, s這wa, ruch. Ch這nie ka盥e nowe dowiadczenie z naturaln sobie potrzeb rozwoju. W tym czasie nie ma ono trudnoci z przyswajaniem wiedzy ani umiej皻noci. Pokusz si na stwierdzenie, 瞠 mo磧iwym jest, i w tym czasie dziecko zdobywa najwi璚ej umiej皻noci w najkr鏒szym czasie. 畝dna nowa wiedza potem, nie b璠zie tak istotna dla jego ca貫go pniejszego 篡cia jak wszelkie nawet najprostsze umiej皻noci zdobyte w tym okresie.

W wieku od si鏚mego do dwunastego roku 篡cia wzrasta wra磧iwo na konkretne, r騜ne dziedziny wiedzy. Okrelone fragmenty wiedzy. St鉅 zami這wanie do zg喚biania najbardziej szczeg馧owych informacji na dany, okrelony temat. Pojawia si potrzeba kolekcjonowania, posiadania, por闚nywania i odkrywania. To r闚nie okres bardzo wra磧iwy na poznawanie. Potem, w wieku samodzielnoci, kt鏎y przypada na okres mi璠zy trzynastym a siedemnastym rokiem 篡cia, przypada czas potrzeby rozwijania w豉snej odr瑿noci i indywidualnoci.

M這dy cz這wiek wtedy jednoczenie poszukuje akceptacji, a potrzeba przynale積oci do grupy jest wtedy szczeg鏊nie silna.

Faz wra磧iwych nie da si wywo豉 sztucznie. Zdaniem autorki poj耩 fazy mijaj bezpowrotnie. ()Kiedy sko鎍zy si owy czas otwartoci, zamierzone wyniki osi鉚a si dzi瘯i wiadomej, ukierunkowanej pracy, z nak豉dem si woli.[2]

S one nierozerwalnym elementem naturalnego rozwoju. Dlatego szczeg鏊nie wa積e jest, aby ich nie przeoczy.

Trudno tak sprzyjaj鉍ego czasu dla rozwoju cz這wieka nie doceni i nie wykorzysta na korzy samego dziecka. ()Wystarczy obserwowa dziecko, aby stwierdzi, 瞠 interesuje si r騜nymi rzeczami, zjawiskami. Bez naszego zbawiennego wp造wu. Czasem, mimo naszych usilnych stara, interesuje si czym zupe軟ie innym. Rozwijaj鉍e si dziecko, mo瞠 zainteresowa si b這tem na chodniku, kamieniami, zwierz皻ami, tym, co robi si w kuchni, w sklepie, a tak瞠 wi頊aniem sznurowade, literkami, wod, formami grzecznociowymi, liczeniem, itd. W takiej fazie ch這nnoci, a wi璚 w czasie, gdy mo瞠 eksperymentowa w obszarze okrelonym przez w豉sny wyb鏎, zdobywa umiej皻noci i wiedz szybciej, samodzielnie i bez wysi趾u[3]


[1] Doman G. w: montessori.pl/podstawowe_pojecia_pedagogiczne.html

[2] Stein B. Teoria i praktyka op.cit

[3] Doman G. w: montessori.pl/podstawowe_pojecia_pedagogiczne.html

 

Tekst zaczerpni皻y z :

Pracy magisterskiej pt:

"Pedagogika Marii Montessori.

Od praktyki do teorii":

Autor: Agnieszka Kurek-Zasacka

Praca wykonana pod kierunkiem

Prof. dr hab. Miros豉wa Szama雟kiego

Uniwersytet Warszawski;  Wydzia Pedagogiczny;

 Na kierunku Pedagogika Og鏊na;

M這dszy wiek przedszkolny

 

Starszy wiek przedszkolny

 

Fazy Wra磧iwe

wg Montessori

 

Rozw鎩 mowy

 

Rola i zadania psychologa w przedszkolu.

 

Rytm