Pedagogika Montessoria雟ka jest skierowana do dzieci w ka盥ym wieku rozwojowym. Jest uporz鉅kowana wed逝g zasad, kt鏎e rz鉅z ca造m montessoria雟kim wiatem wychowania. To wszystko zawiera si w Przygotowanym Otoczeniu.

Ma na celu ukszta速owa dziecko na samodzielnego, pe軟owartociowego cz這wieka. Pe軟ego si i wiary w siebie, zdolnego wiadomie dokonywa wybor闚. Wychowanie to daje mo磧iwo wielop豉szczyznowego rozwoju.  Polisensoryczne oddzia造wanie niesie szans duchowego, spo貫cznego, emocjonalnego , fizycznego i umys這wego rozwoju dziecka. Ma wykorzystuj鉍 jego indywidualne cechy i zdolnoci rozbudzi naturalne zainteresowane wiatem. Ma kilka wymiar闚. Fizyczno-psychiczny , poniewa ma ukszta速owa samodzieln jednostk, korzystaj鉍a ze swoich si witalnych i umys這wych. Jak r闚nie wymiary emocjonalny i duchowy. To wszystko daje przedszkole, pracuj鉍e wed逝g zasad pedagogiki montessoria雟kiej.

Cechy Pedagogiki Montessori. 

 

- rozwija indywidualne cechy osobowoci dziecka

- kszta速uje i formuje postaw oraz wiatopogl鉅

- rozwija samodzielno i wiar we w豉sne umiej皻noci

- uczy koncentracji uwagi, 獞iczy umiej皻no skupienia

  i pami耩

- uczy szacunku do innych, siebie samego i do pracy

- jest skierowana na dziecko

- respektuje jego potrzeby i zainteresowania

- uczy prawid這wych relacji z otoczeniem

- uczy wsp馧pracy i wsp馧dzia豉nia

- jest wolna od rywalizacji i wsp馧zawodnictwa

- uczy przez dzia豉nie

- czerpie z naturalnej ciekawoci dziecka otaczaj鉍ym

  je wiatem

- pozwala samodzielnie odkrywa kolejne tajemnice

 

 

Zarys systemu pedagogicznego Marii Montessori.

 

System [wychowania: od autora] jest zintegrowanym uk豉dem sprz篹onych ze sob i wsp馧dziaaj鉍ych element闚, kt鏎ych funkcjonowanie ma zapewni osi鉚ni璚ie zamierzonego celu.[1] W ten spos鏏 przedstawia encyklopedyczn definicj systemu wychowania Irena Jundzi陶.

Jednolite i sp鎩ne pogl鉅y Marii Montessorii, wywodz鉍e si z  chrzecija雟kiej filozofii, id鉍e za tym metody i sposoby indywidualnej pracy z dzieckiem,  zestawy pomocy rozwojowych, tworz uk豉d wsp馧graj鉍ych element闚. To pozwala nazywa efekt wieloletniej pracy na gruncie pedagogicznym systemem wychowania. Od nazwiska autorki nazywanym montessoria雟kim. 

A wi璚 Montessori stworzy豉 system wychowawczy, oparty na poszanowaniu potrzeb i natury dziecka, opatrzony bogatym zestawem pomocy rozwojowych. Swoj pedagogik zbudowa豉 na gruncie filozofii chrzecija雟kiej, a wychowanie w jej rozumieniu oznacza wspomaganie i wspieranie dziecka, kt鏎e pragnie samodzielnie odkrywa otaczaj鉍y je wiat. Jej wszechstronna osobowo, umiej皻no obserwacji i pokora pozwoli豉 p鎩 za dzieckiem. Odkrywa kolejno jego zainteresowania, tajemnicz natur, tak samo dowiadczalnie i samodzielnie, jak dziecko odkrywa to, co je otacza.

Tworz鉍 swoj pedagogik korzysta豉 przy tym z wiedzy swoich poprzednik闚 wiata nauki, ale nigdy bezkrytycznie nie powiela豉 wzorc闚 . Ka盥 zaczerpni皻 tez i pomoce bada豉 i ocenia豉, wyci鉚a豉 wnioski i doskonali豉, podsuwaj鉍 dzieciom w spos鏏 swobodny, w postaci atrakcyjnych i wygodnych dla nich przedmiot闚.

I w豉nie takie podejcie, pe軟e zrozumienia i rozwagi, doprowadzi這 j do sukcesu na gruncie pedagogicznym. Metoda, kt鏎 stworzy豉 po latach sta豉 si pedagogik. Jej stworzenie poprzedzi造 niestrudzone obserwacje dziecka, rozwa積ie i ostro積ie stawiane tezy, bacz鉍 na to, aby nazbyt szybko nie stawa造 si ocenami.

A w ko鎍u dzia豉nie, pozbawione iluzji, pozwoli這 sformu這wa nowe poj璚ia dotycz鉍e rozwoju cz這wieka, okreli zasady wychowania. A wszystko po to, aby ka盥e dziecko, mog這 rozwija si w najlepszych dla siebie warunkach, dogodnym dla siebie czasie, wr鏚 篡czliwych mu ludzi.[2]

Pedagogika Marii Montessori, to pedagogika dowiadcze dziecka. Wyrastaj鉍a na gruncie pedagogiki naturalistycznej, zmieniaj鉍a miejsce dziecka w procesie wychowania.

Nie mo積a jednak jednoznacznie zaklasyfikowa Marii Montessori ze wzgl璠u na lata w jakich 篡豉 i tworzy豉 swoj teori pedagogiczn. Hildegard Holtstiege przyporz鉅kowuje j do pedagogiki reform.

W 1947 roku Bogdan Nawroczy雟ki klasyfikuj鉍 pr鉅y i kierunki w pedagogice, uwzgl璠niaj鉍 cele wychowania, umieci posta Montessori w kierunkach empirystycznych, a cilej w pedagogice indywidualistycznej obok Ellen Key[3].

 

Ludwik Chmaj, kt鏎y dokona podobnej klasyfikacji w roku 1962, przyporz鉅kowa system Montessori jako pedagogik wychodz鉍 od dziecka, umieszczaj鉍 j w nurcie naturalizmu pedagogicznego[4], zgodnie z kt鏎ym Montessori pozostawia dziecku pe軟 swobod w rozwijaniu aktywnoci poznawczej. Jest to spos鏏 osi鉚ni璚ia celu wychowawczego, kt鏎ym jest normalizacja, uzyskiwana przez stany polaryzacji uwagi[5]. Sposobem d嘀enia do celu jest porednie wychowanie przez tak zwane przygotowanie otoczenie, czyli korzystne edukacyjne rodowisko wychowawcze. To w nim rozwija si dziecko. Owe otoczenie ma by wed逝g Montessori odbiciem makrowiata. Ma da dowiadczy dziecku tak zwany mikrowiat makrowiata. Tak przygotowane rodowisko ma prowokowa do odkrywania, nazywania, a w ko鎍u do stosowania w 篡ciu kategorii, jakie s zawarte we wszechwiecie.[6]

   W pocz靖kowych fazach pedagogika Montessori jest pedagogik eksperymentaln, kieruje si dobrem dziecka i jego potrzebami. Od samego pocz靖ku przywieca jeden cel, ukszta速owanie cz這wieka w toku indywidualnego procesu samodzielnego uczenia si poprzez dzia豉nie praktyczne, dowiadczenie i eksperymenty. Dopiero pniej pojawiaj si elementy pracy socjalnej.

Montessori w swoich pogl鉅ach kieruje si w stron pedagogiki spo貫cznej, coraz bardziej wskazuj鉍 na istot znaczenia kultury i religii w rozwoju cz這wieka.

Pojawienie si w jej systemie element闚 pedagogiki kultury i pedagogiki religii, jakie zawieraj si w jej pogl鉅ach dotycz鉍ych nierozerwalnego zwi頊ku cz這wieka z kultur i cywilizacj, zawarte zosta造 w filozofii wychowania kosmicznego.

   Z pewnoci pedagogik Marii Montessori mo積a zaklasyfikowa do szeroko rozumianej pedagogiki humanistycznej.[7]

   System Montessori zosta opracowany na pocz靖ku dwudziestego wieku. By jednym z tych system闚 pedagogicznych, kt鏎e zrodzi造 si w ramach ruchu, zwanego w Europie Nowym Wychowaniem[8], a w Stanach Zjednoczonych Ameryki progresywizmem. Ruch ten wyr鏀 na fali wzrastaj鉍ej krytyki herbatowskiej szko造 konwencjonalno-tradycyjnej, z jej formalizmem dydaktycznym, rygoryzmem wychowawczym, intelektualistyczn jednostronnoci oraz oderwaniem od zmieniaj鉍ych si warunk闚 篡cia, doprowadzi do powstania nowych koncepcji w teorii kszta販enia.[9]

   Pedagogiczne pogl鉅y Montessori by造 zwi頊ane z nurtem Nowego Wychowania, ruchu, kt鏎y w dobie swojego rozkwitu, skierowa zainteresowanie pedagog闚 na ca趾iem nowe tory. Ot騜 zawarty w tym nurcie pajdocentryzm, wskazywa na potrzeb umieszczenia samego dziecka w centrum procesu jakim jest wychowanie. Dotychczasowa szko豉 tradycyjna widzia豉 posta nauczyciela jako autora wychowania. To on postawiony frontalnie przed klas uczni闚, przekazywa wiedz. By autorem czyjego rozwoju.

   Tymczasem w pedagogice Montessori, dziecko jest autorem w豉snego rozwoju. Jest podmiotem dzia豉j鉍ym. Jak wyra瘸豉 si Montessori - dziecko ma by budowniczym samego siebie. Empiryczne odkrywanie otaczaj鉍ego  wiata, subiektywne, empatyczne odczuwanie jego istnienia pozwala dziecku kszta速owa nie tylko umys i cia這 ale tak瞠 osobowo i wiatopogl鉅.

 Obok roli przygotowanego nauczyciela, Montessori wprowadzi豉 tak przygotowane otoczenie, kt鏎e oddzia逝je na dziecko. Zmiana miejsca i r鏊, jakie przypisa豉 Montessori dziecku i nauczycielowi, pozwala traktowa jej pedagogik, jako co nowego na 闚czesne czasy i co aktualnego w dobie dzisiejszych reali闚.

[1] Jundzi陶 I. Encyklopedia Pedagogiczna red. W.Pomyka這; Wydawnictwo Fundacja Innowacja, Warszawa 1993; str. 753

[2] Steenberg U. Pedagogika Marii Montessori w przedszkolu ; Wydawnictwo Jedno , Kielce 2003 , s.9-10

[3]Kay Ellen (1849-1926) szwedzka pisarka, publicystka, pedagog zwolenniczka skrajnego indywidualizmu w wychowani . Jej podstawowe za這瞠nia zawarte w dziele Stulecie dziecka z 1900 roku, g這si造 potrzeb pozostawienia dziecka samej naturze, przedstawi豉 w nim program walki oprawa dziecka do  swobodnego rozwoju, zgodnego  z natur. Id鉍 za J.J. Rousseau zwolenniczka skrajnego naturalizmu, uwa瘸豉, 瞠 g堯wnym celem wychowania jest wzmocnienie indywidualnoci dziecka, a rola nauczyciela powinna si ogranicza do pobudzenia aktywnoci  w uczniach. [w :] W.Oko Nowy s這wnik pedagogiczny .Warszawa 2001 à patrz: Ellen Key

[4] Miksza M. Miejsce Mari Montessori w klasyfikacjach pr鉅闚, kierunk闚 i ruch闚 pedagogicznych. [w :] Pedagogika alternatywna. Praca zbiorowa pod redakcj Bogus豉wa liwerskiego s.141

[5] Normalizacja; Polaryzacja uwagi poj璚ia w pedagogice Montessori, szczeg馧owo rozpatrzone w nast瘼nych  rozdzia豉ch. 

[6] Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku. Tom III . Warszawa 2004 à patrz : Naturalizm pedagogiczny

[7] Miksz M. Miejsce Mari Montessori w klasyfikacjach pr鉅闚, kierunk闚 i  ruch闚 pedagogicznych.  s.141

[8] Nowe wychowanie - (fr. education nouvelle , ang.new education)- jest to ruch pedagogiczny zmierzaj鉍y do odnowy szko造 i  radykalnej zmiany w wychowaniu. Na historyczny rozw鎩 Nowego wychowania sk豉da造 si trzy wielkie nurty: naturalizm, socjologizm, kulturalizm. Psychologia r騜nic indywidualnych Decrolyego obala豉 koncepcje dziecka statystycznego, przeci皻nego. Jej wyniki pos逝篡造 do zintensyfikowania bada nad uzdolnieniami, charakterem i osobowoci. Domagano si zarzucenia pierwszoplanowoci nauczyciela i adaptacyjnych d嘀e rodowiska na rzecz wychowania wychodz鉍ego od naturalnych potrzeb dziecka i  uwzgl璠niaj鉍e jego fazy rozwojowe. G這sili potrzeb uszanowania naturalnego tempa rozwojowego ka盥ego dziecka [w :] Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku. Tom III . Warszawa 2004 à patrz: Nowe wychowanie

[9] Guz S. Edukacja w systemie Montessori TOM I ; Wydawnictwo UMC-S , Lublin 1998

 

Tekst zaczerpni皻y z :

Pracy magisterskiej pt:  

"Pedagogika Marii Montessori.

Od praktyki do teorii":

Autor: Agnieszka Kurek-Zasacka

Praca wykonana pod kierunkiem

Prof. dr hab. Miros豉wa Szama雟kiego

Uniwersytet Warszawski;  Wydzia Pedagogiczny;

 Na kierunku Pedagogika Og鏊na;

"Jeli szukamy

 istoty czystej dalekiej od wymylonych wczeniej

pogl鉅闚 filozoficznych

 i nie zapl靖anej

w polityczne

 ideologie,

 mo瞠my ten nieskazitelny

byt odnale

      w  dziecku. --                                    Maria

Montessori

przedszkole warszawa

 ma造 odkrywca